Rak Jelita Grubego


Rak jelita grubego jest jednym z najczęściej występujących zachorowań na nowotwór złośliwy w Europie. Każdego roku rak jelita grubego jest diagnozowany u ponad 400 tysięcy osób, na świecie zdecydowanie więcej. Niestety, ale zdecydowana większość z tych osób umrze z powodu zbyt później diagnozy, a tylko ona daje jakiekolwiek szanse przeżycia. Rak jelita grubego najczęściej diagnozowany jest w okolicach odbytnicy, wyrostku robaczkowym oraz okrężnicy. Nic nie stoi jednak na przeszkodzie, aby rak jelita grubego rozwinął się w każdej części jelita grubego.

Rak jelita grubego – epidemiologia

Rocznie odnotowuje się ponad 1,2 miliona przypadków zachorowań na raka jelita grubego. W skali roku rak jelita grubego doprowadza do zgonu ponad 600 tysięcy osób na świecie. Najwięcej przypadków zachorowań na raka jelita grubego odnotowuje się w Europie Zachodniej oraz Ameryce Północnej. Najmniej przypadków odnotowuje się w Afryce i Azji. W Polsce rak jelita grubego zajmuje drugie miejsce pod względem umieralności na nowotwory złośliwe. Na rak jelita grubego częściej o prawie połowę przypadków chorują mężczyźni niż kobiety (19/100000/rok dla kobiet; 29/100000/rok dla mężczyzn). Najczęściej na rak jelita grubego chorują osoby w wieku około 80 roku życia. Rzadkością jest zachorowanie w wieku poniżej 4o roku życia.
rak jelita grubego

Rak jelita grubego – czynniki genetyczne

  • Większość przypadków zachorowań spowodowana jest mutacją genów supresorowych – APC, DCC, p53. Często prowadzą one do powiększenia się nabłonka gruczołowego, a następnie powstania gruczolaka. W wyniku tego powstają przejścia w formę złośliwą w wyniku inaktywacji onkogenów K-ras.
  • Istnieje również dziedziczenia raka niezwiązanego z polipowatością. W tym przypadku powstaje uszkodzenie genów naprawczych co w efekcie powoduje do rozrostu komórek nabłonka.
  • Ostatnim przypadkiem jest mechanizm epigenetyczny, która powoduje, że funkcjonują tylko geny oraz hipermetylacja DNA w regionach promotorowych genów hMLH1, APC i p16.

Rak jelita grubego – czynniki środowiskowe

  • Brak odpowiedniej diety, bogatej w mięso czerwone oraz tłuszcze.
  • Nadużywanie używek, w szczególności palenie papierosów.
  • Brak aktywności fizycznej (tryb życia siedzący).
  • Często występujące zaparcia.
  • Wiek (najczęściej występuje w okolicach 8 dekady życia)

Istnieje również wiele stanów przedrakowych do których zaliczamy: Zespół Lyncha, zespół gruczolakowatej polipowatości rodzinnej, zespół Peutza-Jeghersa, zespół polipowatości młodzieńczej, nieswoiste zapalenie jelita, wrzodziejące zapalenie jelita grubego i choroba Leśniowskiego-Crohna. Jak widać rak jelita grubego nie jest wcale czymś przyjemnym.